Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa wskazał Polskę jako wzór skuteczności europejskiej strategii. W poniedziałkowym przemówieniu w Warszawie podkreślił, że zaledwie 22 lata po wejściu do Unii Europejskiej kraj stał się szóstą gospodarką Wspólnoty. Jego zdaniem polska droga rozwoju jest dowodem na to, że członkostwo w UE przynosi wymierne efekty gospodarcze i polityczne.
Costa wezwał jednocześnie do otwarcia drzwi do Unii dla kolejnych państw europejskich. Wskazał w tym kontekście na Ukrainę i Mołdawię, które od lat starają się o członkostwo we Wspólnocie. Przewodniczący Rady Europejskiej argumentował, że rozszerzenie jest strategicznym interesem całej Europy, a nie wyłącznie kwestią polityki sąsiedzkiej.
Wystąpienie w Warszawie wpisuje się w szerszą debatę o przyszłości rozszerzenia UE i roli Polski w regionie. Costa przedstawił polskie doświadczenia jako przykład skutecznego wykorzystania funduszy unijnych oraz reform, które pozwoliły na szybki wzrost gospodarczy. Podkreślił, że transformacja Polski po 2004 roku może być inspiracją dla państw aspirujących do członkostwa.
Szef Rady Europejskiej nie ograniczył się jednak do pochwał. Jego apel o otwarcie drzwi do UE dla Ukrainy i Mołdawii to wyraźny sygnał polityczny w momencie, gdy w Unii trwa dyskusja o tempie i warunkach dalszego rozszerzenia. Costa dał do zrozumienia, że Europa nie może zamykać się na sąsiadów, którzy spełniają kryteria członkostwa i podejmują reformy.
Dla Polski to potwierdzenie rosnącej roli w kształtowaniu polityki wschodniej UE. Warszawa od lat zabiega o zbliżenie Ukrainy i Mołdawii do Wspólnoty, a wystąpienie Costy wpisuje się w tę linię. Jednocześnie przewodniczący Rady Europejskiej unikał deklaracji o konkretnych datach akcesji, co odzwierciedla ostrożność instytucji unijnych w tej sprawie.
Przemówienie w Warszawie to także element szerszej strategii komunikacyjnej Brukseli, która chce pokazać, że rozszerzenie nie jest zagrożeniem, lecz szansą. Costa zestawił polski sukces gospodarczy z potrzebą dalszego otwarcia Unii, sugerując, że dotychczasowe doświadczenia powinny zachęcać do odwagi w podejmowaniu decyzji o przyjęciu nowych członków.
W tle pozostaje pytanie o gotowość samej Unii do przyjęcia nowych państw. Reforma instytucji, polityki rolnej i budżetu to warunki, które muszą zostać spełnione, aby rozszerzenie nie osłabiło Wspólnoty. Costa nie rozwijał jednak tych wątków, koncentrując się na pozytywnym przykładzie Polski jako dowodzie skuteczności europejskiej strategii.
Wystąpienie szefa Rady Europejskiej w Warszawie zostało odebrane jako wyraz uznania dla polskich osiągnięć, ale też jako zachęta do dalszego zaangażowania na rzecz rozszerzenia. Dla krajów kandydujących, zwłaszcza Ukrainy i Mołdawii, to sygnał, że ich starania są dostrzegane na najwyższym szczeblu unijnym, choć droga do członkostwa pozostaje długa i wymagająca.
2