Polscy uczniowie osiągnęli wyniki powyżej średniej krajów Unii Europejskiej we wszystkich trzech obszarach objętych międzynarodowym badaniem PISA 2025. To sukces na tle pozostałych państw wspólnoty — lepsze rezultaty uzyskały jedynie dwa kraje UE. Autorzy raportu studzą jednak optymizm: ogólna średnia wyników w skali globalnej drastycznie spadła i jest najniższa w historii badania.
Badanie PISA, prowadzone przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), sprawdza umiejętności piętnastolatków w trzech dziedzinach: czytaniu i rozumieniu tekstu, matematyce oraz naukach przyrodniczych. Polska od lat bierze udział w tym cyklicznym pomiarze, który pozwala porównywać systemy edukacji na świecie. Tegoroczna edycja pokazuje, że polscy uczniowie radzą sobie lepiej niż przeciętny uczeń w Unii Europejskiej, co plasuje kraj w ścisłej czołówce europejskiej.
Mimo dobrej pozycji względnej autorzy badania zwracają uwagę na niepokojący trend globalny. Średnie wyniki we wszystkich badanych obszarach spadły w porównaniu z poprzednimi edycjami, a tegoroczna średnia jest najniższa w całej historii prowadzenia pomiaru. Oznacza to, że choć Polska wypada dobrze na tle innych krajów UE, to poziom umiejętności uczniów na świecie systematycznie się obniża, co może mieć długofalowe konsekwencje dla gospodarek i rynków pracy.
Eksperci zajmujący się edukacją wskazują, że na spadki wyników wpływa wiele czynników, w tym skutki pandemii COVID-19, która wymusiła długotrwałe nauczanie zdalne, oraz rosnące zróżnicowanie dostępu do nowoczesnych technologii. W przypadku Polski istotne znaczenie mogą mieć także zmiany w podstawie programowej i sposób egzekwowania wiedzy w szkołach. Pełny raport z badania PISA 2025 zawiera szczegółowe dane dotyczące poszczególnych krajów, które pozwolą na dokładniejszą analizę przyczyn spadków i obszarów wymagających interwencji.
Wysoka pozycja Polski w zestawieniu unijnym może być argumentem w dyskusji o kierunku reform edukacyjnych. Jednocześnie jednak ogólnoświatowy trend spadkowy pokazuje, że samo porównanie z innymi krajami UE nie daje pełnego obrazu kondycji systemu nauczania. Kluczowe będzie przeanalizowanie, które kompetencje najmocniej ucierpiały i jakie działania naprawcze mogą przynieść trwałą poprawę wyników w kolejnych edycjach badania.