Każdego dnia o diagnozie raka piersi dowiaduje się 50 Polek — przypominają eksperci w Europejskim Dniu Walki z Rakiem Piersi. Nowotwór ten pozostaje jednym z najczęstszych zagrożeń onkologicznych wśród kobiet, a statystyki wskazują, że zachoruje na niego co ósma kobieta. Wczesne wykrycie zmiany znacząco zwiększa szanse na pełne wyleczenie, dlatego tak dużą rolę odgrywa regularna profilaktyka.
Podstawowym narzędziem diagnostyki pozostaje mammografia, która pozwala wykryć zmiany nowotworowe w stadium, gdy nie dają jeszcze objawów. Badanie to jest szczególnie rekomendowane kobietom w określonym przedziale wiekowym, zgodnie z programami profilaktycznymi. W niektórych przypadkach — zwłaszcza u kobiet młodszych lub tych o gęstej budowie piersi — lekarze zalecają uzupełnienie mammografii badaniem ultrasonograficznym (USG). Rezonans magnetyczny piersi zarezerwowany jest dla wybranych grup pacjentek, na przykład obciążonych wysokim ryzykiem genetycznym.
Jak wyjaśnia dr hab. n. med. Katarzyna Dobruch-Sobczak, radiolożka z Narodowego Instytutu Onkologii, kluczowe jest dopasowanie metody badania do indywidualnej sytuacji kobiety. — Każde z tych badań ma swoje miejsce w diagnostyce — podkreśla specjalistka. Wybór między mammografią, USG a rezonansem nie jest przypadkowy; zależy od wieku, czynników ryzyka i zaleceń lekarza prowadzącego.
Wokół badań profilaktycznych piersi narosło wiele mitów, które mogą zniechęcać kobiety do regularnych kontroli. Niektóre pacjentki obawiają się promieniowania podczas mammografii, inne odkładają wizytę, tłumacząc się brakiem czasu lub przekonaniem, że skoro nic nie boli, to nie ma powodu do badania. Tymczasem rak piersi we wczesnym stadium często nie daje żadnych dolegliwości, a jedynym sposobem na jego wykrycie jest właśnie badanie obrazowe.
Eksperci przypominają, że samobadanie piersi jest ważnym elementem czujności onkologicznej, ale nie zastępuje badań obrazowych. Kobiety powinny regularnie obserwować swoje ciało i zgłaszać lekarzowi każdą niepokojącą zmianę — guzek, wciągnięcie brodawki, zmianę skóry czy wyciek z brodawki. Jednak wczesne zmiany nowotworowe mogą być wyczuwalne dopiero wtedy, gdy są już stosunkowo duże, dlatego mammografia i USG pozostają niezastąpione.
Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi to okazja, by przypomnieć o znaczeniu programów przesiewowych. W Polsce funkcjonuje populacyjny program wczesnego wykrywania raka piersi, skierowany do kobiet w wieku 50–69 lat, które mogą wykonać mammografię bez skierowania. Mimo to zgłaszalność na badania jest wciąż zbyt niska. Wiele kobiet odkłada wizytę z powodu lęku przed wynikiem lub przeświadczenia, że problem ich nie dotyczy.
Onkolodzy zgodnie podkreślają, że rak piersi wykryty we wczesnym stadium jest wyleczalny w zdecydowanej większości przypadków. Kluczowe jest jednak to, by kobiety nie czekały na objawy, lecz regularnie korzystały z badań profilaktycznych. Każdego dnia 50 Polek słyszy diagnozę, która zmienia ich życie — ale dzięki wczesnemu wykryciu wiele z nich może ją usłyszeć na tyle wcześnie, by skutecznie rozpocząć leczenie.
5