Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump ogłosił, że amerykańska marynarka wojenna usunęła lub zdetonowała wszystkie miny znajdujące się na wodach międzynarodowych cieśniny Ormuz. Informację tę przekazał we wtorek, jednocześnie zapowiadając wprowadzenie polityki „zera tolerancji” wobec jakichkolwiek prób stawiania nowych min przez Iran. Deklaracja ta wpisuje się w eskalację napięcia wokół jednego z najważniejszych szlaków morskich świata, którym transportowana jest znaczna część globalnych dostaw ropy naftowej.
Trump podkreślił, że siły USA monitorują sytuację w regionie i są gotowe reagować na wszelkie zagrożenia dla swobody żeglugi. Jak zauważają komentatorzy, to nie pierwszy raz, gdy amerykański przywódca ogłasza sukces w tej sprawie. Wcześniej podobne oświadczenia padały w kontekście napięć między Waszyngtonem a Teheranem, które wielokrotnie prowadziły do incydentów na wodach Zatoki Perskiej. Tym razem deklaracji towarzyszy ostrzeżenie pod adresem Iranu, aby nie podejmował prób ponownego zaminowania szlaku.
Niemal równocześnie z oświadczeniem Trumpa pojawiło się wspólne oświadczenie Iranu i Omanu dotyczące ramowego planu wznowienia bezpiecznej żeglugi w cieśninie Ormuz. To sygnał, że mimo napięć dyplomatycznych trwają działania na rzecz stabilizacji sytuacji w regionie. Cieśnina Ormuz, łącząca Zatokę Perską z Morzem Arabskim, ma kluczowe znaczenie dla światowej gospodarki – przez jej wody przechodzi około jednej piątej światowego zużycia ropy. Jakiekolwiek zakłócenia w tym rejonie mogą mieć natychmiastowe przełożenie na ceny surowców na globalnych rynkach.
Amerykańska administracja od lat traktuje bezpieczeństwo żeglugi w tym akwenie jako priorytet, a obecność wojskowa USA w regionie pozostaje znacząca. Zapowiedź „zera tolerancji” oznacza, że każda próba zakłócenia żeglugi, w tym stawianie min, spotka się z natychmiastową odpowiedzią sił amerykańskich. Eksperci zwracają uwagę, że tego rodzaju deklaracje, choć stanowią element presji politycznej na Teheran, niosą ze sobą ryzyko eskalacji, jeśli zostaną źle odczytane przez którąkolwiek ze stron.
Na razie nie ma niezależnego potwierdzenia, że wszystkie miny faktycznie zostały usunięte z wód międzynarodowych cieśniny. Informacje o zaminowaniu akwenu pojawiały się w przeszłości wielokrotnie, często w okresach zaostrzenia konfliktu amerykańsko-irańskiego. Wspólna deklaracja Iranu i Omanu może jednak świadczyć o tym, że oba kraje dążą do wypracowania mechanizmów, które zapobiegną kolejnym incydentom i zapewnią bezpieczeństwo statkom handlowym korzystającym z tego strategicznego szlaku.