Polska znajduje się wśród państw Unii Europejskiej o najniższym odsetku kobiet wykonujących mammografię. Z najnowszych danych Eurostatu wynika, że w ciągu ostatnich dwóch lat badanie to przeprowadziła jedynie co trzecia Polka w wieku od 50 do 69 lat. Niższe wskaźniki odnotowano wyłącznie na Węgrzech i Cyprze.
Mammografia to podstawowe badanie przesiewowe w kierunku raka piersi, które pozwala wykryć zmiany nowotworowe na wczesnym etapie. W wielu krajach europejskich odsetek kobiet regularnie poddających się temu badaniu jest znacznie wyższy niż w Polsce. Różnica ta przekłada się na późniejsze rozpoznania i gorsze rokowania dla pacjentek.
Dane Eurostatu obejmują kobiety w wieku 50-69 lat, czyli grupę objętą programem profilaktyki raka piersi. Wskaźnik dla Polski wynosi około 33 procent, co oznacza, że dwie na trzy kobiety w tym wieku nie wykonały mammografii w ciągu ostatnich dwóch lat. To wynik odbiegający od średniej unijnej.
Ministerstwo Zdrowia odniosło się do opublikowanych statystyk. Resort nie zakwestionował samych danych, ale wskazał na potrzebę dalszych działań w zakresie profilaktyki. W komunikacie zwrócono uwagę na znaczenie regularnych badań i zachęcanie kobiet do udziału w programach przesiewowych.
Niski odsetek wykonywanych mammografii w Polsce to problem, który utrzymuje się od lat. Wśród przyczyn wymienia się m.in. ograniczony dostęp do badań w mniejszych miejscowościach, długie terminy oczekiwania oraz niską świadomość profilaktyki. W efekcie wiele kobiet zgłasza się do lekarza dopiero wtedy, gdy pojawiają się objawy choroby.
Rak piersi jest jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów u kobiet w Polsce. Wczesne wykrycie znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie i przeżycie. Dlatego niski udział w badaniach przesiewowych jest postrzegany jako istotne wyzwanie dla systemu ochrony zdrowia.
Porównanie z innymi krajami UE pokazuje, że problem nie dotyczy całej Europy w równym stopniu. W państwach takich jak Szwecja, Finlandia czy Dania odsetek kobiet wykonujących mammografię regularnie przekracza 70-80 procent. Polska pozostaje w tyle nie tylko za najbogatszymi państwami, ale także za częścią krajów regionu.
Ministerstwo Zdrowia zapowiada kontynuację działań na rzecz profilaktyki. Resort podkreśla, że kluczowe jest dotarcie do kobiet, które dotychczas nie korzystały z badań. Wskazuje również na rolę lekarzy rodzinnych w zachęcaniu pacjentek do udziału w programach przesiewowych.
Eksperci zwracają uwagę, że same kampanie informacyjne mogą nie wystarczyć. Konieczne są zmiany organizacyjne, które ułatwią dostęp do badań, zwłaszcza w mniejszych ośrodkach. Chodzi m.in. o skrócenie czasu oczekiwania na wizytę oraz lepszą koordynację między placówkami.
Dane Eurostatu są publikowane cyklicznie i służą do porównań między państwami członkowskimi. Wyniki dla Polski od lat utrzymują się na niskim poziomie, co rodzi pytania o skuteczność dotychczasowych programów profilaktycznych. Bez poprawy wskaźników ryzyko późnego wykrywania raka piersi pozostanie wysokie.
2