Amerykański plan pokojowy zakłada, że Ukraina przystąpi do Unii Europejskiej w zamian za zrzeczenie się przez Kijów aspiracji do NATO — poinformował tygodnik «The Economist». Jak podkreśla brytyjskie pismo, Moskwa nie jest jednak skłonna do zawarcia pokoju, co stawia całą koncepcję pod znakiem zapytania.
Publikacja jest komentarzem do polityki prezydenta USA Donalda Trumpa wobec Rosji i Ukrainy. Zgodnie z opisanym planem Kijów miałby porzucić dążenie do członkostwa w Sojuszu Północnoatlantyckim, a w zamian otrzymać perspektywę wejścia do wspólnoty europejskiej. Taka konstrukcja oznaczałaby istotne przewartościowanie dotychczasowych priorytetów Ukrainy, dla której członkostwo w NATO było jednym z głównych celów polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.
«The Economist» zwraca uwagę, że propozycja nie przekłada się na realne szanse na zakończenie wojny, ponieważ Rosja nie wykazuje gotowości do zawarcia pokoju. To zastrzeżenie jest kluczowe — nawet jeśli Kijów zgodziłby się na rezygnację z aspiracji do NATO, strona rosyjska nie daje sygnałów, że jest gotowa do kompromisu. Plan amerykański jawi się więc raczej jako element szerszej strategii nacisku niż jako gotowa droga do porozumienia.
Sprawa dotyczy bezpośrednio bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej, w tym Polski. Ewentualne ustępstwa wobec Moskwy w kwestii przyszłości Ukrainy i jej miejsca w strukturach zachodnich są uważnie śledzone w regionie, gdzie członkostwo w NATO postrzegane jest jako fundament gwarancji bezpieczeństwa. Dla Kijowa wybór między Unią Europejską a Sojuszem Północnoatlantyckim ma wymiar nie tylko polityczny, ale i militarny — NATO zapewnia bowiem twarde gwarancje obronne, których UE obecnie nie oferuje.
Na razie nie wiadomo, jak na propozycję zareagowały władze w Kijowie ani czy plan był przedmiotem oficjalnych rozmów. Publikacja «The Economist» wpisuje się w trwającą debatę o kierunku polityki Waszyngtonu wobec Moskwy i Kijowa. Wskazuje też na napięcie między deklaracjami o dążeniu do pokoju a realnymi warunkami, jakie musiałyby zostać spełnione, by jakiekolwiek porozumienie było możliwe.
1