Premier Włoch Giorgia Meloni skrytykowała rolę Unii Europejskiej w rozmowach pokojowych dotyczących Ukrainy, określając dotychczasowe wysiłki Wspólnoty jako „całkowicie nieudolne”. Według przekazanych informacji szefowa włoskiego rządu uważa, że obecne podejście podważa wiarygodność UE i nie służy Ukrainie.
Meloni ostrzegła, że Europa nie ma jasnego kierunku działania, co – jak oceniła – na rękę jest tym, którzy przedłużają wojnę. Jej zdaniem chaotyczne i nieskoordynowane inicjatywy nie przyniosą pomocy Kijowowi. Krytyka odnosi się do rosnącej liczby formatów negocjacyjnych dotyczących Ukrainy, w których uczestniczą różne państwa i instytucje. Oznacza to, że równolegle prowadzone są rozmowy w różnych układach, bez wspólnej koordynacji i jednego, uzgodnionego planu.
Zdaniem doniesień uwagi premier Włoch miały zostać przedstawione w liście skierowanym do przewodniczącego Rady Europejskiej Antonio Costy. Z relacji nie wynika jednoznacznie, które konkretnie rozmowy lub formaty negocjacyjne były adresatem krytyki. Nie podano również informacji o tym, czy i jak instytucje unijne odniosły się do słów Meloni, ani o tym, czy list został publicznie potwierdzony przez jej otoczenie w szczegółach.
Włochy są członkiem Unii Europejskiej, a ich stanowisko w sprawie wojny w Ukrainie ma znaczenie dla wspólnej polityki Wspólnoty wobec Rosji i wsparcia dla Kijowa. Krytyka ze strony rządu jednego z największych państw członkowskich wpisuje się w szerszą debatę o skuteczności unijnej dyplomacji i koordynacji działań wobec wojny, która trwa od 2022 roku.
Wypowiedź szefowej włoskiego rządu pojawia się w momencie, gdy w debacie publicznej w Europie coraz częściej podnosi się pytanie, kto powinien reprezentować Unię w rozmowach z Moskwą i Kijowem oraz w jakich ramach. Krytycy takiego rozproszenia inicjatyw wskazują, że może ono osłabiać pozycję negocjacyjną Ukrainy, a także wzmacniać przekonanie strony rosyjskiej, że Zachód nie mówi jednym głosem. Z notatek źródłowych nie wynika jednak, aby któryś z tych argumentów został w tej konkretnej sprawie potwierdzony przez strony sporu.
Uwagę zwraca także sam ton oceny. Określenie działań Unii jako „całkowicie nieudolnych” jest jednym z ostrzejszych sformułowań, jakie w ostatnim czasie padają z ust przedstawicieli dużego państwa członkowskiego pod adresem wspólnych instytucji. Brak szczegółów dotyczących konkretnych propozycji czy decyzji, których dotyczy krytyka, sprawia, że pozostaje otwarte pytanie, czy chodzi o zarzut wobec metody działania, czy o ocenę efektów dotychczasowej dyplomacji.
3