Unia Europejska otworzyła we wtorek dwa kolejne klastry w negocjacjach akcesyjnych z Ukrainą. Rozmowy, które odbyły się w Luksemburgu, dotyczą rynku wewnętrznego oraz konkurencyjności. To kolejny etap przybliżający Kijów do członkostwa we Wspólnocie.
W negocjacjach wzięła udział również Mołdawia, która podobnie jak Ukraina dąży do integracji z Unią Europejską. Zgodę na rozpoczęcie rozmów w tych obszarach wydały wszystkie państwa członkowskie. Otwarcie klastrów oznacza, że Ukraina może rozpocząć techniczne dostosowywanie swojego prawa i instytucji do unijnych standardów w zakresie swobodnego przepływu towarów, usług, kapitału i osób oraz polityki konkurencji.
Mimo postępów Kijów musi jeszcze rozpocząć negocjacje w dwóch obszarach, w tym w dziedzinie rolnictwa. To wrażliwy sektor zarówno dla Ukrainy, której gospodarka w dużym stopniu opiera się na eksporcie produktów rolnych, jak i dla niektórych państw członkowskich obawiających się konkurencji. Negocjacje akcesyjne są prowadzone w ramach tzw. klastrów tematycznych, a ich otwarcie wymaga jednomyślnej zgody wszystkich krajów UE.
Ukraina uzyskała status kraju kandydującego w czerwcu 2022 roku, a rok później Unia Europejska zgodziła się na rozpoczęcie formalnych negocjacji akcesyjnych. Proces ten jest jednak długotrwały i wymaga spełnienia szeregu warunków, w tym reform sądownictwa, walki z korupcją oraz dostosowania gospodarki do unijnych regulacji. Otwarcie kolejnych klastrów to sygnał, że mimo trwającej wojny Ukraina utrzymuje kurs na integrację z Zachodem.
Dla Mołdawii, która uczestniczy w tych samych rozmowach, otwarcie klastrów dotyczących rynku wewnętrznego i konkurencyjności jest równie istotnym krokiem. Kiszyniów od lat zmaga się z wyzwaniami gospodarczymi i politycznymi, a akcesja do UE jest jednym z głównych celów jego polityki zagranicznej. Unia Europejska traktuje oba państwa łącznie w wielu obszarach negocjacyjnych, co ma przyspieszyć ich przygotowania do członkostwa.
Negocjacje w Luksemburgu odbyły się w formule międzyrządowej konferencji akcesyjnej. To formalne spotkanie, podczas którego przedstawiciele państw członkowskich i krajów kandydujących uzgadniają zakres i tempo rozmów. Otwarcie klastra nie oznacza jego natychmiastowego zamknięcia — to dopiero początek szczegółowych negocjacji, które mogą potrwać miesiące, a nawet lata. Każdy z obszarów wymaga przyjęcia wspólnego stanowiska negocjacyjnego po obu stronach.
Unia Europejska podkreśla, że postępy w negocjacjach zależą od rzeczywistych reform w Ukrainie i Mołdawii. Komisja Europejska regularnie ocenia stan przygotowań obu krajów, a jej raporty mają kluczowe znaczenie dla dalszego otwierania kolejnych obszarów. W przypadku Ukrainy szczególnie ważne pozostają kwestie praworządności, niezależności sądownictwa i zwalczania korupcji, które są monitorowane przez unijne instytucje.
Otwarcie dwóch klastrów to także sygnał polityczny dla Moskwy, że europejskie aspiracje Kijowa nie słabną. Proces akcesyjny jest jednak oddzielony od bieżącej sytuacji bezpieczeństwa i nie oznacza automatycznego członkostwa. Ukraina musi spełnić wszystkie kryteria, a decyzja o przyjęciu nowego członka wymaga jednomyślności wszystkich państw członkowskich oraz ratyfikacji traktatu akcesyjnego przez parlamenty narodowe.
1